وظیفه ستاد مدیریت دانش پایش و اطلاع رسانی مخاطرات کشاورزی چیست؟

از دهه 1980 به بعد، به ارتباط بين آسيب‌پذيري مخاطرات طبيعي و توسعه، بيشتر توجه شد. در ابتدا، تمرکز توسعه به طور عمده بر تاثيرات ناشي از مخاطرات بود و بعدها تاثيرات توسعه بر کل آسيب‌هاي مرتبط با مخاطره‌هاي طبيعي مورد توجه قرار گرفت. خشکسالي، سيل، قحطي، زلزله و غیره توسعه اقتصادي جوامع را در کليه سطوح به مخاطره مي‌اندازد و به طور مستقيم جامعه را از طريق تغييرات در فراواني يا قابليت دسترسي به مواد غذايي، پوشاک، منابع آب و ذخاير انرژي تحت تاثير قرار مي‌دهد. در اين ميان جوامع روستايي به دليل ارتباط تنگاتنگ با محيط، از ديرباز در مقايسه با جوامع ديگر، بيشتر در معرض نيروهاي مخرب طبيعي قرار داشته‌اند. مقابله با مخاطرات طبيعي، به ويژه مخاطرات بخش کشاورزي، با توجه به تاثيرات مستقيم و غير مستقيمي که بر جامعه  دارد، به عنوان چالشي مهم در فرآيند توسعه مطرح است. در این راستا روابط عمومی موسسه آموزش و ترویج کشاورزی، مصاحبه خبری با مهندس جعفری معاون دفتر ترویج دانش و فناوری کشاورزی در ارتباط با ستاد مدیریت دانش پایش و اطلاع رسانی مخاطرات کشاورزی، انجام داد که شرح این گفتگو در ادامه آمده است.

هدف از تشکیل ستاد مدیریت دانش پایش و اطلاع رسانی مخاطرات کشاورزی در موسسه آموزش و ترویج کشاورزی چه بوده؟

هر ساله خسارت‌های زیاد و بعضاً غیر قابل جبرانی توسط عوامل طبیعی  به بخش کشاورزی وارد می شود. با توجه به بخشنامه شماره 020/567 مورخ 98/1/20 مقام عالی وزارت و نامه شماره 348-98/7/390 مورخ 98/1/28 معاون محترم برنامه‌ریزی و امور اقتصادی وزارت متبوع پیگیری مخاطرات بخش کشاورزی در اولویت کاری وزارتخانه و واحدهای تابعه قرار گرفته است در همین راستا و به منظور پیشگیری و کاهش خسارت‌های وارده و انسجام و واکنش به موقع به مخاطرات کشاورزی رییس موسسه آموزش و ترویج کشاورزی دستور تشکیل  ستاد مدیریت دانش پایش و اطلاع‌رسانی مخاطرات کشاورزی را صادر کرد. برای ساماندهی و پیگیری مصوبات ستاد، مدیر کل دفتر ترویج دانش و فناورزی کشاورزی به عنوان دبیر ستاد مدیریت دانش پایش و اطلاع رسانی مخاطرات کشاورزی منصوب شد.

توضیحاتی در ارتباط با تصمیمات اتخاذ شده و کارهایی که تاکنون در این ستاد انجام شده است بفرمایید.

 تا کنون سه جلسه درسطح موسسه و با حضور مدیران کل دفاتر برای پیگیری سیل اخیر تشکیل شده و 18 مصوبه ستاد در خصوص سیل اخیر به شرح زیر در دست پیگیری است.

1- تشکیل ستاد مدیریت دانش پایش و اطلاع رسانی بلایای طبیعی در موسسه آموزش و ترویج و استقرار دبیرخانه آن در دفتر ترویج دانش و فناوری کشاورزی با مسئولیت مدیرکل دفتر؛

2- تشکیل جلسات متعدد در خصوص نحوه اقدام در مورد سیل اخیر در سطح موسسه آموزش و ترویج کشاورزی که ماحصل آن 18 مصوبه می‌باشد و در حال حاضر توسط دبیرخانه  ستاد مدیریت بحران بلایای طبیعی مستقر در موسسه آموزش و ترویج کشاورزی در حال پیگیری و اقدام است.

1-2 پيگيري براي تهیه ، تدوین و ارائه برنامه ویژه آموزشی و ترویجی در مدیریت بحران‌ها و بلایا با تاکید بر سیل ( قبل از وقوع ، حین وقوع و بعد از وقوع ) 

2-2- پيگيري براي ملحوظ نمودن محور تبیین نقش و جایگاه آموزش و ترویج کشاورزی در مدیریت بحران و بلایا در کنگره ترویج کشاورزی در سال 1399

3-2- پيگيري طراحی و اجرای دوره‌های آموزشی حضوری و مجازی در موضوع مدیریت بلایا و بحران‌ها، نقش و جایگاه آموزش و ترویج کشاورزی در مدیریت بحران و بلایا ویژه مدیران، کارشناسان، مروجان مسئول پهنه و مسئولین مراکز جهاد کشاورزی دهستان

4-2- استفاده از ظرفیت اعضاء هیئت علمی موسسه و پژوهشگر مروجان ارشد در تهیه و تدوین دستورالعمل‌های موضوعی ومحصولی در بخش کشاورزی ویژه مدیریت بلایا و بحران‌ها با تاکید بر سیل اخیر

5-2- تنظیم، ارائه و اجرای برنامه بازدیدهای میدانی از مناطق سیل زده توسط تیم های تخصصی موضوعی پژوهشگر مروجان ارشد و اعضاء هیئت علمی موسسه

6-2- ارائه برنامه کاری محققان معین استان‌ها در پشتیبانی موضوعی و تخصصی از مراکز جهادکشاورزی و مروجان مسئول پهنه در هدایت فرآیند تولید حین و بعد از وقوع بلایا با تاکید بر سیل اخیر

7-2- پيگيري برآورد اولیه خسارت وارده بر مراکز جهاد کشاورزی دهستان در مناطق سیل زده

8-2- پیگیری راه اندازی سامانه اطلاع رسانی فعال در استان لرستان و استان‌های دیگر با اولویت استان‌های درگیر با موضوع سیل

9-2- طراحی و راه اندازی سیستم پیام رسان  ملی در موسسه آموزش و ترویج کشاورزی

10-2- استفاده از ظرفیت استودیو کشاورز موسسه برای تولید برنام‌های ویژه مدیریت بلایا و بحران‌ها در بخش کشاورزی با تاکید بر سیل اخیر در سه مرحله قبل از وقوع ، وقوع ، حین وقوع و بعد از وقوع و همچنین موضوع تآب آوری اجتماعی

11-2- بارگذاری دانش فنی و اطلاعات و توصیه های فنی موجود در قالب انواع رسانه های آموزشی و ترویجی در تالار ترویج دانش و فنون کشاورزی در قالب شناسه ویژه  آموزش و ترویج مدیریت بلایا در بخش کشاورزی

12-2- پيگيري تهیه تدوین و ارائه طرح توسعه مشارکتی ویژه زنان روستایی در مناطق سيل زده

13-2- پيگيري برنامه تسهیلگری تآب آوری اجتماعی در بلایا ویژه زنان روستایی

14-2- برنامه‌ریزی برای استمهال وام های پرداخت شده به صندوق‌های اعتباری خرد زنان روستایی  توسط صندوق کار آفرینی امید در مناطق سیل زده

15-2- راه اندازی کسب وکارهای  کوچک ذیل صندوق های اعتباری خرد زنان روستایی با همکاری صندوق کارآفرینی امید در مناطق سیل زده

16-2- ارائه برنامه ویژه آموزش بهره برداران در مناطق سیل زده

17-2- ارائه برنامه ویژه آموزش عشایر در مناطق سیل زده

18-2- ارائه گزارش از اقدامات انجام شده در تهیه برنامه همکاری‌های مشترک آموزش و ترویج حوزه منابع طبیعی با سازمان جنگلها و مراتع کشور

3- تهیه، تدوین و توزیع توصیه های فنی در مورد مدیریت واحد های تولیدی سیل زده  توسط پژوهشگر مروجین ارشد در بخشهای باغات و مزارع،شبکه ها و سامانه های آبیاری،حفظ سلامت و بهداشت دام برای بهره برداران آسیب دیده و ترویج آنها توسط مدیریت هماهنگی ترویج استانهای سیل زده و واحد های تابعه آنها، پژوهشگر مروجین ارشد اعزامی به استانها،محققین معین و مروجین پهنه های درگیرسیل و با استفاده از برنامه های رادیویی وتلویزیونی، پیامک، اطلاعیه، بروشور، بنر و..

4- تهیه و ارسال توصیه های تکمیلی (1- مدیریت دفع سالم و بهداشتی لاشه حیوانات2- توصیه های  مربوط به حوزه پرورش دام و طیور پس از وقوع سیلاب)

علاوه بر این با همکاری دفاتر موسسه  دستورالعمل اجرایی ، شیوه نامه و نیز برنامه سال 98 در خصوص مدیریت بحران و کاهش مخاطرات در بخش کشاورزی با رویکرد قبل، حین و پس از وقوع در زمینه انواع مخاطرات شامل؛  سرمازدگی، یخ زدگی و تگرگ، خشکسالی، سیل، آفات و بیماری های گیاهی، بیماری‌های دام و طیور، آتش سوزی، طوفان، تندباد و ریز گرد در دست تهیه می‌باشد.

در پایان این گفتگو، مهندس جعفری خاطر نشان کرد در ارتباط با چشم انداز اقدامات و برنامه های ستاد مدیریت دانش پایش و اطلاع رسانی مخاطرات کشاورزی با برنامه ریزی، انسجام سازمانی و واکنش به موقع( قبل، حین و بعد از وقوع مخاطرات می‌توان با کاهش اثرات و خسارت مخاطرات بخش کشاورزی به بهره برداران کشاورزی به توسعه کشاورزی پایدار کمک نمود. همچنین از هزینه های هنگفت برای بازسازی و احیاء واحدهای آسیب دیده جلوگیری کرد.